(2)

 De eerste keer luisteren naar een radiosonde
__
Terug : home page

Vertaling: Jan PA2GLA

Zie ook: Lijst van Europesche stationsDe antenne (F) - Identificatie van een RS (F) - Nederlandse stations waar weerballonnen worden opgelaten - De jacht op radiosondes? Maar dat is eenvoudig (F) - het luisteren naar weerballonnen (F) -


De eerste keer dat je naar een RC gaat luisteren hoor je waarschijnlijk niets, het is een beetje als het zoeken naar een naald in een hooiberg.
De beste manier is misschien om eens op bezoek te gaan bij een OM die er al ervaring mee heeft, je wint een hoop tijd maar het stapje voor stapje uitvinden heeft natuurlijk ook wat. Niet iedereen heeft een ervaren ballon vossenjager in zijn kennissenkring. De eerste stap is het verzamelen van de benodigde uitrusting.

Minimaal benodigd

Een kleine ontvanger voor de band 400 tot 406 MHz met FM of (NFM) voldoet heel goed. Wanneer hij misschien all-mode is, is het nog beter. De MVT7100 (zie foto) voldoet zeer goed als vast station maar ook in het veld.
Zie ook: de ontvanger (F) en ook de ontvangers voor de jacht op de RS (F). Dit is een recente lijst van geschikte en gangbare ontvangers
De antenne kan een simpel stukje draad zijn van 1 of 2 meter buiten goed uitgespannen. Het gaat zeker beter dan een 5 el yagi binnen een betonnen gemeubileerd appartement. Bij gebruik van een yagi moeten we ook met de polarisatie en richtinggevoeligheid rekening houden, je zit er zo 20db naast.

De plaats om te luisteren

De beste plaats voor de antenne is buiten op het dak. Zij die in een flat wonen kunnen altijd vanaf het balcon of achter een raam luisteren. Om alle mogelijkheden aan zijn zijde te houden kan men een hoge open plek beklimmen. Het is niet nodig om erg hoog te gaan omdat de sondes tot ver boven de 20000 m stijgen. Voordeel van het zoeken van een plaats buiten het stedelijk gebied is dat men veel minderlast van allerlei spurious signalen heeft.

Wanneer luisteren

De beste tijd is 14-15 uur s'zomers en 13-14 uur in de winter, de ballonnen zijn dan op grote hoogte.
Maar woon je dicht bij een weerstation dan kun je al beginnen met luisteren vanaf 13 uur in de zomer en vanaf 12uur in de winter.
Er zijn ook oplatingen om 00Z, 06Z en 18Z, maar lang niet alle stations doen hier aan mee.
Voor meer details zie ook: het luisteren naar weerballonnen.

Frequenties om te luisteren

De frequentieband is van 400-406 MHz, het is de algemene en enige regel. Sommige RS zenders worden heel precies door een synthesizer aangestuurd maar alle andere hebben een vrijlopende oscillator welke vlak voor de vlucht nog even met een schroevendraaiertje afgesteld wordt. Het komt ook voor dat sondes elkaar storen…
Een database met frequenties vind je op deze site : lijst van Oost Europese RS-en.
Zie ook: Weerballonnen: de uitzend frequenties.

Wat men kan horen

Je moet eerst de mode van ontvangst kiezen: AM, SSB, Fm breed of smal. Open de squelch en regel de gain af, kies een bandbreedte van 10 tot 15 kHz en zoek de band met de hand af want het is niet zeker dat in scan-mode de squelch voor alle rare piepjes open zal gaan. Wanneer je weet waar te zoeken is het makkelijk vinden. Als je de frequentie weet is het voldoende te wachten tot een signaal verschijnt, een maximum bereikt en daarna weer verdwijnt, alles in enkele of tientallen minuten. Met ervaring kan men het moment van de burst herkennen en de sonde identificeren enkel aan zijn modulatie. Al luisterende kan men zich vertrouwd maken met het geluid van de Rs door de monsters aan te horen op de bladzijde: Identificatie van een RS uitgaande van zijn modulatie.
In geval van twijfel moet je onthouden dat in het algemeen het signaal van een RS toeneemt, een maximum bereikt en vermindert na de de burst, vaak met een snelle QSB, en dat radiosondes in het algemeen niet buiten de zeer goed aangegeven tijdsloten vliegen (zie hierboven).
Opgelet: signalen kunnen over honderden kilometers gehoord worden (soms wel 600 kM).